CÁI MƠN  và ...

HOA KIỂNG



Thay lời tựa.

Báo Tuổi Trẻ :Thứ ba ngày 09-10-2001 có viết bài :


Thị trường giống cây ăn trái :
Thật giả lẫn lộn, nhà vườn... lănh đủ ! Nơi nào cũng Cái Mơn "Chính hiệu"

 

"Chú cứ chọn mua đi, giống cây Cái Mơn chính hiệu đó" - bà T..., chủ một cơ sở kinh doanh cây giống trên quốc lộ I, khu vực huyện Thống Nhất, Đồng nai, đon đả mời, theo giới thiệu của bà T..., toàn bộ các loại cây giống tại cơ sở nầy như : Chôm chôm, xoài, nhăn, sầu riêng... đều là giống "đặc sản chính hiệu", được lấy từ Cái Mơn...

***

Tại một cơ sở giống ở thị trấn Xuân Lộc, Long Khánh khi nghe chúng tôi thắc mắc về nhản hàng hóa ghi rỏ xuất xứ để nhà vườn dễ chọn, vị chủ nhân cơ sở nầy ngạc nhiên cho rằng tất cả cơ sở kinh doanh giống cây ăn trái tại Đồng Nai đều không tự sản xuất mà lấy cây giống từ Cái Mơn nên cũng không cần ghi rỏ xuất xứ và ông cam đoan "nếu cây giống không bảo đảm chất lượng, không đúng chủng loại th́ chúng tôi chịu trách nhiệm chứ c̣n ai vô đây nữa."

Chúng tôi xin miễn bàn về bài báo trên đây, chỉ biết rằng qua bài báo chúng tôi có thể khẳng định : Cây giống Cái Mơn có lâu đời và nghề sản xuất cây giống là nghề truyền thống ở Cái Mơn. Uy tín cây giống Cái Mơn không chỉ vang tới Đồng Nai mà cả trên toàn quốc và thị trường cây giống quốc tế ( Đài Loan, Singapore, Thái Lan...)

Đây là cây sa-bô đă trồng trên 90 năm. Cây sa-bô nổi danh ở nhà ông Trùm Ngọ (1864) do các Cha Thừa Sai cho hạt. Cây nầy nay mới vừa bị đốn trong dịp cải tạo vườn tạp. C̣n đây là cây được chiếc cành từ cây nói trên.

 

Cây sầu riêng 80 năm tuổi. Ở Cái Mơn hay nói sầu riêng ông Phó Lưu, ông sinh và mất năm nào không ai biết : Ô Phó Lưu ->con ông Phó Lưu->cháu ông Phó Lưu-> bán cho ông Mười Mộ. Ông Mười Mộ chia cho con rễ là Ô. Trùm Phan văn Nhuận và ông nầy chết để lại cho con trai là anh Phan văn Tài. Vậy sầu riêng đă xuất hiện ở Cái Mơn ít ra là 6 đời người.

        - Sâu riêng Phó Lưu
        - Sầu riêng Bộ Hạp.
        - Sầu riêng Câu Đẩu.
        - Sầu riêng Hội Đồng Hiếu.
* Ngày nay có rất nhiều gia đ́nh có sầu riêng nổi danh nhờ làm cây giống hoặc tham gia các Hội Chợ Nông Nghiệp... Thật ra th́ nguồn gốc sầu riêng Cái Mơn bắt đầu từ các gốc trên mà ra :

Các loại Sầu riêng phổ biến ở Cái Mơn hiện nay

01

Sầu riêng khổ qua da vàng

 

02

Sầu riêng khổ qua da xanh

 

03

Sầu riêng bí rợ da xanh

( gọi là D6)

04

Sầu riêng bí rợ da vàng

 

06

Sầu riêng sữa

 

07

Sầu riêng cơm vàng hạt lép

(gọi là Ri 6)

08

Sầu riêng Malaixia

(Trái nhiều)

09

Sầu riêng  Thái Lan

 

Nguồn gốc cây trái Cái Mơn.

Các linh mục Thừa Sai đă sưu tấm hạt cây trái ở nơi nầy nơi khác đem về Cái Mơn. Trước tiên cho các ông Trùm, ông Biện. Chắc chắn các Ngài cũng đă cho nhiều nơi nữa. Nhưng điều may mắn là đất Cái Mơn ph́ nhiêu nên trồng là có ăn.

Đặc điểm về trái cây Cái Mơn :
    Xứ Cái Mơn hầu như có đủ các loại trái cây vùng nhiệt đới. Tuy nhiên v́ đất hẹp nên người dân chỉ sưu tầm rồi bán giống.
    Trái cây Cái Mơn có đủ theo mùa nhưng không nhiều v́ phải để đất làm cây giống. 
    Hai loại ttrái cây Cái Mơn có hương vị đặc biệt là sầu riêng và ḅn bon.

Hoa kiểng :
    Nay không c̣n nhiều kiểng cổ v́ phải bán đi để có vốn đầu tư... hoặc trưng bày ở các vườn hoa trái giống tư nhân.
    Biệt tài của người Cái Mơn là trồng Tắc (Hạnh) vào dịp Tết nghề nầy ngày nay không lợi nhuận nhưng v́ say mê có người vẫn làm.

 

Hương vị trái cây Cái Mơn


   
 Tại một triển lăm nông nghiệp ở Tp. Cần Thơ phóng viên đă hỏi ông Ba Kư, người đoạt huy chương vàng năm đó về sầu riêng Cái Mơn.

PV : Trong tương lai sầu riêng được trồng khắp nơi với số lượng rất nhiều, ông có nghĩ rằng lúc nào đó sầu riêng Cái Mơn sẽ không c̣n giữ vững vị trí độc tôn nữa không?

        Ông Ba Kư : Tôi không lo trái cây ngon là do giống đă vậy, nhưng đất giữ vai tṛ không kém quan trọng. Ví dụ như trái vải ở miền Bắc đem trồng ở miền Nam không ra làm sao cả : không trái, trái nhiều sâu...và chua lắm.
Cùng một giống sầu riêng mà trồng ở Cái Mơn th́ ngon mà trồng ở nơi khác th́ lại có vị khác. Những loại trái cây khác của Cái Mơn không đặc biệt nhưng thật sự chôm chôm, nhăn... vẫn ngọt hơn trái cây ở cồn, cù lao và nhiều nơi khác. Không phải vô lư mà "bạn hàng" các chợ nhất là tại Tp. HCM luôn treo bảng trái cây Cái Mơn bán bảo đảm nhưng giá cao hơn những loại từ nguồn gốc khác. Khách đến Cái Mơn với nhiều lư do khác nhau nhưng thường có lư do kèm theo là mua sầu riêng và trái cây tại gốc.