Tinh thần trách nhiệm

Chúng ta vẫn than ngày nay có khối người sống vô trách nhiệm, do đâu?

Trước khi trả lời câu hỏi nầy chúng ta ngẫm lại con người vốn là một sinh vật như các sinh vật, khi được sinh ra thì quyến luyến mẹ cha như con thú bên bầy đàn. Nếu dừng lại ở đây con người chẳng khác con thú. Con người không  chỉ sống theo bản năng như thú vật mà còn sống bằng lý trí và ý chí, những điều nầy cần đến giáo dục. Ngày xưa chưa có trường thì người ta cầu thầy về dạy con, ngày nay gởi con đến trường để được hưởng sự giáo dục hoàn hảo. Tiếp theo sau đó là giáo dục gia đình.

Câu ngạn ngữ “ở bầu thì tròn ở ống thì dài” nhắc chúng ta đến môi trường giáo dục. Khi bực mình, khinh dễ một con người nào đó người ta đã chẳng thốt lên “không biết nó học trường nào mà dốt thế! hoặc nói “nó học với ai mà mất dạy như vậy?”

Chúng ta có thể nói không ngoa là mọi hiện tượng đều bắt nguồn từ nền giáo dục đúng hay sai. Vấn đề nầy quá mênh mông, chúng ta thu gọn lại, chỉ bàn với nhau về việc dạy trẻ tinh thần trách nhiệm. Bà mẹ nên nói với con từ khi còn bé những câu đại loại thế nầy:

: Cơm xong chén của con, con phải rửa đó là trách nhiệm; áo quần con mặc dơ con phải giặt, con không biết giặt thì nhờ mẹ giặt nhưng phải để ra nơi nhất định. Nhà nầy là nhà của con, con phải lo cho khang trang sạch đẹp; nhà thờ nầy của con, con phải giữ gìn, trường nầy là trường con học phải lượm rác, giữ vệ sinh chung.

: Ly uống nước nầy lấy ở đâu, đem trả lại đúng chỗ.

: Xe đạp thường khi ba mẹ bảo chỉ góc nào, hảy để đúng nơi.

: Quyển sách mượn của ai, mau trả cho bạn học bài.

: Mẹ bảo đem quà cho ông nội sao còn để đây?...

Chúng ta thường nghe trách: con người gì làm đâu bỏ đó. Không ít người không bao giờ giữ lời hứa, đang làm chuyện nầy bỏ làm chuyện khác hoặc đang làm bỏ đi chơi hay không bao giờ làm xong công việc. Tất cả đều do giáo dục gia đình từ thuở nhỏ mà ra.

Cứ xem cô dâu, chú rể, các sinh viên ở ký túc xá, các đệ tử trong các dòng tu, các bạn dự tu chúng ta đoán ngay ra tình trạng gia đình của họ. Mở vòi nước, không có nước, cứ để y nguyên vậy đến khi có nước, nước chảy lênh láng cả nhà. Thậm chí có người đi toilet xong chẳng màng đóng cửa lại; lấy cái xô tưới cây cảnh rồi bỏ ngay giữa đường đi; đến phiên quét nhà thì quên nhưng chẳng thấy bận tâm vì đối với họ đó là chuyện nhỏ.

Nếu được làm công viên chức hay giáo viên thì bỏ công sở, bỏ lớp là chuyện thường tình,đi trễ về sớm là thói quen. Là người cha trong gia đình đi mời bác sĩ cho cha mẹ đau nặng nhưng ghé nhà bạn nhậu cả buổi xem như không. Vợ dại con thơ, anh vẫn đi tối về sớm, bỏ nhà cửa lúc nào cũng được. Có người nhắc thì bảo là chỉ có vậy mà làm dữ. Còn gì nữa mới là hệ trọng, đối với người vô trách nhiệm thì chẳng bao giờ có bậc thang giá trị trong  cuộc sống: muốn làm thì làm, muốn nghĩ thì nghĩ, việc nào cũng vậy thôi. Các “danh nhân” nầy nếu được đặt ở chức vụ điều hành, quản lý thì quả là tai nạn lớn cho xã hội.

Những người sống vô trách nhiệm thường không có mặt trong các đoàn thể hay nói đúng hơn đoàn thể không tiếp đón họ, vì ở trong đoàn thể phải có nề nếp mà họ là kẻ sống buông tuồng.

Những người vô trách nhiệm thường có những ý tưởng không cần suy nghĩ, hay bắt chước và mau bỏ cuộc. Thấy bạn đi tu họ cũng xin đi tu, thấy bạn xin việc ở thành phố họ bỏ nhà lên thành phố nhưng không được mấy hôm lại về. Không quen có kỷ luật bản thân nên dòng tu không phải là nếp sống của họ.Nhà tu đòi hỏi kỷ luật nhưng họ là người vô kỷ luật.

Thiếu trách nhiệm đúng là con đường đưa đến vô kỷ luật. Người văn minh là người sống có kỷ luật: luật thiên nhiên, định luật khoa học, luật trong sinh hoạt, luật luân lý….người không sống theo kỷ luật là thằng ngố trên đời.

                                              Lưu Thị Kim Linh