Quanh bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng tại Regensburg Đức Quốc:

 

Không phải tôn giáo và bạo lực,

nhưng tôn giáo và lư trí đi đôi với nhau.  

20/09/2006

                                                   Linh Tiến Khải

Giáo hoàng Benedict XVI.

Ảnh: Reuters

Đức Thánh Cha đă tái khẳng định như trên trong bài huấn dụ nói trước hơn 40.000 tín hữu và du khách hành hương năm châu tại quảng trường thánh Phêrô sáng thứ tư 20-9-2006.

Như qúy vị và các bạn đă biết Đức Thánh Cha vừa công du mục vụ tại vùng Bavière bên Đức về, v́ thế trong bài huấn dụ Đức Thánh Cha đă chia sẻ với các tín hữu các tâm t́nh và một số cảm tưởng của ngài.

Đức Thánh Cha cảm tạ Chúa đă cho ngài viếng thăm miền Baviere quê hương của ngài tuần vừa qua. Ngài cũng bầy tỏ ḷng biết ơn đối với các chủ chăn, linh mục, nhân viên muc vụ, chính quyền, ban tổ chức, các lực lượng an ninh trật tự cũng như các thiện nguyện viên đă làm việc với nhiều hăng say và kiên nhẫn, để cho chuyến viếng thăm diễn tiến tốt đẹp.

Chuyến viếng thăm có mục đích tưởng niệm tất cả những người đă góp phần vào việc đào tạo con người của Đức Thánh Cha, đồng thời để tái khẳng định trong tư cách là người kế vị Thánh Phêrô, các mối dây gắn bó mật thiết giữa Ṭa Thánh và Giáo Hội Đức. Chuyến viếng thăm không chỉ là việc trở về quá khứ, mà cũng là dịp quan pḥng để hy vọng nh́n về tương lai. Khẩu hiệu chuyến viếng thăm ”Ai tin không lẻ loi” cũng muốn là một lời mời gọi tín hữu suy tư việc thuộc Giáo Hội duy nhất của Chúa Kitô, trong đó chúng ta không bao giờ lẻ loi, nhưng liên tục kết hiệp với Thiên Chúa và tất cả các anh chị em khác.

Đức Thánh Cha đă đặc biệt đề cập đến sự hiểu lầm từ phía các tín hữu Hồi giáo đối với một đoạn trong bài diễn văn ngài nói với giới khoa học và sinh viên tại đại học Regensburg ngày 12 tháng 9 vừa qua.

Như là đề tài của bài diễn văn Đức Thánh Cha đă chọn vấn đề tương quan giữa ḷng tin và lư trí.

Để dẫn đưa cử to.a vào trong tính chất thê thảm và thời sự của vấn đề, Đức Thánh Cha đă chọn vài lời của một cuộc đối thoại Kitô hồi giáo thuộc thế kỷ thứ XIV, qua đó hoàng đế bisantin Manuel II Paleologo tŕnh bầy vấn đề tương quan giữa tôn giáo và bạo lực cho người đối thoại là tín hữu hồi, nhưng một cách đột ngột không thể hiểu được đối với chúng ta. Đức Thánh Cha nói:

Rất tiếc là lời trích dẫn đó đă có thể bị hiểu lầm. Nhưng đối người chú ư đọc văn bản của tôi, th́ rơ ràng là tôi không hề muốn lấy các lời tiêu cực mà vị hoàng đế thời trung cổ đă nói trong cuộc đối thoại đó, làm của ḿnh, và nội dung tranh luận của các lời đó không diễn tả xác tín của cá nhân tôi. Chủ ư của tôi đă hoàn toàn khác: đi từ điều mà hoàng đế Manuel II đă tŕnh bầy một cách tích cực sau đó, với một lời nói rất đẹp liên quan tới sự hữu lư phải hướng dẫn việc thông truyền ḷng tin, tôi đă muốn giải thích rằng không phải tôn giáo và bạo lực đi đôi với nhau, nhưng tôn giáo và lư trí đi đôi với nhau.

Như thế để trả lời cho tính chất Đại Đồng, đề tài bài diễn văn của tôi đă là tương quan giữa ḷng tin và lư trí: tôi đă muốn mời gọi đối thoại giữa ḷng tin Kitô với thế giới ngày nay và đối thoại giữa tất cả mọi nền văn hóa và tôn giáo. Tôi hy vọng rằng sự tôn trọng sâu xa của tôi đối với các tôn giáo lớn và đặc biệt đối với các tín hữu Hồi, là những người ”tôn thờ Thiên chúa duy nhất”, và cùng với họ chúng ta dấn thân ”cùng nhau bảo vệ và thăng tiến công bằng xă hội, các giá trị luân lư, ḥa b́nh và tự do cho tất cả mọi người” (Nostra Aetate, 3), đă lộ hiện rơ ràng trong các dịp khác nhau trong chuyến viếng thăm của tôi. Chẳng hạn, khi ở Munich tôi đă nhấn mạnh rằng việc tôn trọng những ǵ thánh thiêng đối với người khác quan trọng biết dường nào. V́ thế tôi tin tưởng rằng, sau các phản ứng của lúc đầu, các lời tôi nói tại đại học Regensburg, có thể là một thúc đẩy và khuyến khích một cuộc đối thoại tích cực, và tự phê b́nh nữa, giữa các tôn giáo cũng như giữa lư trí tân tiến và ḷng tin của các Kitô hữu.

Các lời giải thích trên đây của Đức Thánh Cha đă bị ngắt quăng bởi các tràng pháo tay tán thưởng của tín hữu.

Trước đó Đức Thánh Cha đă lần lượt duyệt qua chương tŕnh viếng thăm của ngài.

Vừa khi tới Bavière Đức Thánh Cha đă đến viếng Đức Mẹ tại công trường Đức Bà và cột đài bên trên có tượng Đức Mẹ bằng đồng mạ vàng ở trung tâm thành phố Munich. Cách đây 30 năm Đức Thánh Cha đă được tiếp đón như Tổng Giám Mục Munich và bắt đầu sứ vụ Giám Mục với một lời nguyện dâng lên Đức Mẹ.

Khi được chỉ định làm Hồng Y, ngài đến kính viếng Đức Mẹ một lần nữa trước khi về Roma làm việc. Giờ đây ngài đến dưới chân Mẹ để khẩn nài sự bầu cử và phước lành của Mẹ cho Munich, vùng Bavière, toàn Giáo Hội và toàn thế giới. Ngày hôm sau Chúa Nhật, Đức Thánh Cha đă cử hành thánh lễ tại khu hội chợ mới, và trong bài giảng thánh lễ ngài đă nói tới ”bệnh điếc của con người thời đại” đối với Thiên Chúa. Trong một thế giới bị tục hóa Kitô hữu có bổn phận loan báo và làm chứng cho mọi người thấy sứ điệp hy vọng mà ḷng tin cống hiến cho họ. Trong Đức Giêsu Kitô, v́ Thiên Chúa bị đóng đánh, Thiên Chúa Cha từ bi mời gọi chúng ta trở thành con cái Người, thắng vượt mọi h́nh thức thù hận và bạo lực để góp phần vào chiến thắng vĩnh viễn của t́nh yêu thương.

Cuộc gặp gỡ ban chiều trong nhà thờ chính ṭa Munich với các trẻ em mới rước lễ lần đầu và gia đ́nh các em, cũng như các thầy cô giáo lư và các nhân viên mục vụ và truyền giáo, đă có đề tài là ”Xin làm cho chúng con mạnh mẽ trong đức tin”. Đức Thánh Cha đă nhắc cho mọi người biết Thiên Chúa không xa cách con người. Trái lại, nơi Đức Giêsu, Thiên Chúa tiến tới gần con người và làm bạn với mỗi người. Mỗi một giáo xứ được mời gọi trở thành một đại gia đ́nh có khả năng tiến bước trong hiệp nhất trên con đường cuộc sống.

Ngày thứ hai 11-9 là chuyến hành hương trung tâm thánh mẫu Altoeting của địa phận Passau, là con tim của vùng Bavière nơi có cất giữ tượng Đức Mẹ Đen trong nhà nguyện Ân Sủng. Trong thánh lễ Đức Thánh Cha đă cùng với tín hữu suy tư về vai tṛ của Mẹ Maria trong công tŕnh cứu độ, để học hỏi nơi Mẹ tinh thần phục vụ, ḷng khiêm nhường và quảng đại chấp nhận ư muốn của Thiên Chúa. Sau thánh lễ là lễ nghi làm phép nhà nguyện Chầu Thánh Thể và ban chiều có buổi hát Kinh Chiều trọng thể với các tu sĩ, chủng sinh và thành viên cổ vơ ơn gọi.

Ngày thứ ba của chuyến viếng thăm Đức Thánh Cha đă chủ sự thánh lễ cho tín hữu giáo phận Regensburg tại cánh đồng Islinger, về đề tài ”Ai tin không lẻ loi”. V́ qua Đức Giêsu Kitô, Thiên Chúa là Cha muốn quy tụ toàn nhân loại trong một gia đ́nh duy nhất là Giáo Hội. V́ thế ai tin không bao giờ cô đơn. Ban chiều sau buổi gặp gỡ giới khoa học, có có buổi hát Kinh Chiều đại kết với đại biểu của các Giáo Hội Kitô vùng Bavière.

Ngày thứ tư 13-9 Đức Thánh Cha đă chủ sự buổi làm phép đại dương cầm mới của Nhà Nguyện Cổ Regensburg. Giáo Hội cũng giống như một đại dương cầm nhiều ống, gồm nhiều sứ vụ, ơn thánh và đặc sủng khác nhau, nhưng phải luôn ḥa hợp với nhau để ca tụng Chúa.

Ngày cuối cùng 14-9 Đức Thánh Cha đă thăm thành phố Freising và gặp gỡ các linh mục và phó tế toàn vùng Bavière. Ngài đă nhắc nhở cho các linh mục biết bổn phận phải cộng tác với Chúa để làm nảy sinh ra nhiều ơn gọi mới.

Sau mấy ngày mưa lớn, sáng thứ tư 20-9-2006 trời Roma trong xanh trở lại và có nắng ấm mùa thu rất dễ chịu. Đa số các tín hữu đến từ nhiều giáo phận Italia và Đức. Ngoài các tín hữu Tây Âu có các đoàn hành hương Đông Âu như Ba Lan, Croat và Hungari. Từ Phi châu có đoàn hành hương Guinea của Hội Đồng Giám Mục do Đức Cha Philiphe Kourouma, Giám Mục N'Zérékoré hướng dẫn, và đoàn hành hương Jhannesburg, Nam Phi. Từ quần đảo Samoa trong Thái B́nh Dương có đoàn hành hương của giáo phận Samoa Apia do Đức Giám Mục giáo phận hướng dẫn. Từ Nam Hàn có ca đoàn thiếu nhi Angelus Domini của giáo phận Cheongju. Từ Châu Mỹ Latinh có các đoàn hành hương El Salvador, Perù, Colombia, Chile, Argentina và Brasil.


 

Thông Cáo Chính Thức của Phủ Quốc Vụ Khanh Ṭa Thánh

    liên quan đến diễn từ của ĐTC tại Regensburg

 

                                            J.B. Đặng Minh An dịch    

 Đức Thánh Cha “thành thực lấy làm tiếc” rằng những lời của ngài tại Regensburg đă được diễn dịch theo cách thực trái ngược với ư muốn của ngài. Trong thông báo do Phủ Quốc Vụ Khanh Ṭa Thánh đưa ra hôm nay, Đức Hồng Y Tarcisio Bertone đă tái khẳng định quan điểm của Đức Thánh Cha và của Giáo Hội Công Giáo về thái độ trân trọng đối với Hồi Giáo và ḷng mong mỏi đối thoại liên tôn.

Dưới đây là bản dịch Việt Ngữ nguyên văn thông cáo chính thức của Phủ Quốc Vụ Khanh Ṭa Thánh.

 Đứng trước phản ứng của các cộng đồng Hồi Giáo đối với một số đoạn trong diễn từ của Đức Thánh Cha tại Đại Học Regensburg, và trước những lời xác minh và giải thích đă được Giám Đốc Pḥng Báo Chí Ṭa Thánh đưa ra, tôi muốn bổ sung thêm như sau:

1. Quan điểm của Đức Giáo Hoàng liên quan đến Hồi Giáo là minh bạch như đă được diễn tả bởi tuyên ngôn Nostra Aetate (Trong Thời Đại Chúng Ta): “Giáo Hội cũng tỏ ḷng trân trọng đối với Hồi Giáo. Họ thờ phượng cùng một Thiên Chúa, hằng sống và tự hữu trong chính Ngài; thương xót và toàn năng, Đấng Tạo Thành trời đất, Đấng đă nói với con người; họ hết ḷng tùng phục ngay cả trước những quyết định không thể hiểu được của Ngài, hệt như sự vâng phục của Abraham, người được liên kết cách trọng vọng trong đức tin Hồi Giáo. Mặc dù họ không nh́n nhận Chúa Giêsu là Thiên Chúa, họ kính Ngài như một tiên tri. Họ cũng kính trọng Đức Maria, Mẹ Đồng Trinh của Ngài, và từng nơi từng lúc họ cũng kêu cầu sự cầu bầu của Mẹ với ḷng sùng mộ. Thêm vào đó, họ trông đợi ngày phán xét khi Thiên Chúa ban thưởng cho những ai sống lại từ cơi chết. Cuối cùng, họ đánh giá cao cuộc sống đạo đức và thờ phượng Thiên Chúa đặc biệt qua lời cầu nguyện, của bố thí và chay tịnh”. (số 3).

2. Quan điểm của Đức Giáo Hoàng mong muốn đối thoại liên tôn và liên văn hóa cũng minh bạch như vậy. Trong buổi gặp gỡ với đại diện cộng đồng Hồi Giáo tại Cologne, Đức quốc hôm 20/8/2005, ngài tuyên bố rằng một cuộc đối thoại như thế giữa Kitô Giáo và Hồi Giáo “không thể bị hạ giá xuống thành một chuyện ngoài nghị tŕnh có tính chất nhiệm ư”, và nói thêm: “Những bài học của quá khứ cần giúp chúng ta tránh việc lặp lại cùng những sai lầm. Chúng ta phải t́m kiếm những con đường ḥa giải và học cách sống với niềm tôn trọng căn tính của nhau”.

3. Về ư kiến của đại đế Byzantine Manuel II Paleologus mà ngài trích thuật trong bài nói chuyện tại Regensburg, Đức Thánh Cha đă không có ư muốn nói, và ngài không hề có ư coi đó là ư kiến cá nhân của ngài trong bất cứ cách nào. Ngài chỉ dùng ư kiến này – trong một bối cảnh học thuật, và như một bằng chứng nói có sách mách có chứng – cho những suy tư nhất định về chủ đề quan hệ giữa tôn giáo và bạo lực nói chung, để rồi ngài kết luận với một sự bác bỏ thẳng thừng và mạnh mẽ động cơ bạo lực mang mầu sắc tôn giáo, từ bất cứ phía nào. Về điểm này, đáng nhắc lại những ǵ chính Đức Bênêđíctô XVI đă khẳng định gần đây trong sứ điệp kỷ niệm 20 năm Buổi Cầu Nguyện Liên Tôn tại Assisi, do vị tiền nhiệm của ngài là Đức Gioan Phaolô II khởi xướng hồi tháng 10 năm 1986: “ …những biểu hiện bạo động không thể gán cho tôn giáo như thế, nhưng phải gán cho những hạn chế văn hóa trong thời điểm tôn giáo ấy đang tồn tại và phát triển. Thật vậy, những bằng chứng về mối quan hệ gắn bó giữa quan hệ với Thiên Chúa và đạo lư yêu thương luôn được ghi chép trong tất cả các truyền thống tôn giáo lớn

4. Đức Thánh Cha, v́ thế, thành thực lấy làm tiếc là một vài đoạn trong diễn văn của ngài có vẻ như đă xúc phạm đến t́nh cảm của các tín hữu Hồi Giáo, và có lẽ đă bị diễn dịch trong cách thế hoàn toàn không thích đáng với những ư hướng của ngài. Thật ra, chính ngài trước ḷng mộ đạo của các tín hữu Hồi Giáo đă cảnh cáo nền văn hóa thế tục phương Tây phải chống lại “thái độ tỏ ra khinh thường Thiên Chúa và ngạo mạn cho rằng việc chế diễu sự thánh thiêng chỉ là việc hành sử quyền tự do”

5. Khi lặp lại sự tôn trọng và ḷng quư mến đối với những ai theo Hồi Giáo, ngài hy vọng có thể giúp họ hiểu đúng ư những lời ngài nói hầu có thể nhanh chóng vượt qua thời điểm khó khăn hiện nay, sao cho chứng tá cho “Đấng Tạo Thành trời đất, Đấng đă nói với con người” có thể được củng cố, và sự hợp tác có thể được tăng cường “ngơ hầu cùng nhau đề cao phúc lợi cho công lư xă hội và luân thường đạo lư của toàn thể nhân loại, cũng như cho ḥa b́nh và tự do” (Nostra Aetate số. 3).

+ Đức Hồng Y Tarcisio Bertone

Quốc Vụ Khanh Ṭa Thánh


Đức Tổng Giám Mục Tomasi

giải thích về Diễn Văn của ĐTC

tại Đại Học Regensburg, Đức Quốc      

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Đức Tổng Giám Mục Tomasi, quan sát viên thường trực của Toà Thánh tại Liên Hiệp Quốc có trụ sở tại Genève, giải thích về Diễn Văn của Đức Thánh Cha Bênêđitô XVI tại Đại Học Regensburg, Đức Quốc.

Tin Roma (Apic 21/09/2006) - Phát biểu trong Phiên Họp thứ 2 của Hội Đồng về Nhân Quyền, tại Genève, hôm thứ Hai 18 tháng 9 năm 2006, Đức Tổng Giám Mục Silvano Maria Tomasi, quan sát viên thường trực của Toà Thánh tại Liên Hiệp Quốc có trụ sở tại Genève, đă nói lên ước mong Diễn Văn của Đức Bênêđitô XVI tại Đại Học Regensburg "được đọc lại một cách toàn diện".

Đức Tổng Giám Mục Tomasi đă nhấn mạnh rằng Giáo Hội Công Giáo luôn muốn cổ vơ công cuộc đối thọai giữa các tôn giáo, và rằng Đức Bênêđitô XVI, trong bài diễn văn nói trên, về đề tài tương quan giữa Đức Tin và Lư Trí, đă muốn "nới rộng chân trời của lư trí" để đưa lư trí vào trong lănh vực của tôn giáo. Như thế, một cuộc đối thoại phổ quát, được xây dựng trên lư trí, sẽ được cổ vơ, để bảo vệ giá trị của nhân tính trong những nền văn hoá của các tôn giáo, kể cả hồi giáo.

Đức Tổng Giám Mục Tomasi nhắc lại rằng, khi trích dẫn Hoàng đế Byzantin, Đức Bênêđitô XVI không lấy lập trường của Hoàng đế làm lập trường của ḿnh, và rằng những ǵ Đức Bênêđitô XVI nói về sự không phù hợp giữa bạo lực và tôn giáo, là nhận định chung, được áp dụng cho kitô giáo cũng như cho hồi giáo và cho tất cả mọi tôn giáo khác.

Đức Tổng Giám Mục Tomasi, nhà ngọai giao của Toà Thánh tại Liên Hiệp Quốc, nhận định thêm rằng trong những năm qua, đă có nhiều tiến bộ trong việc thông cảm nhau giữa các tôn giáo, và như thế những lời của Đức Thánh Cha tại Đại Học Regensburg cần được hiểu trong viễn tượng đúng của tinh thần đối thọai ôn hoà và xây dựng. Đức Tổng Giám Mục Tomasi đă kêu gọi hăy có thái độ chân thành và tôn trọng những quyền lợi của mọi người công dân, cũng như của mọi cộng đoàn tôn giáo, cho dù khung cảnh văn hoá và tôn giáo của những cộng đoàn tôn giáo, có là thế nào đi nữa.

Cuối cùng, Đức Tổng Giám Mục cho biết rằng Đức Thánh Cha Bênêđitô XVI đă hết sức ngạc nhiên, bởi v́ những biểu t́nh chống ngài và chống bài diễn văn của ngài tại Đại Học Regensburg, đă bắt đầu, cả trước khi bài diễn văn này được chuyển dịch ra ngôn ngữ địa phương của những người dân tham dự những cuộc biểu t́nh đó. Nhà ngoại giao của Toà Thánh tại Liên Hiệp Quốc đă nhẹ nhàng trách các nhà truyền thông đă tung ra những "đề tựa", những câu tóm ư méo mó, không diễn tả trọn vẹn và đúng nội dung bài diễn văn của Đức Thánh Cha.

 

                                                                                          (Đặng Thế Dũng)


                    Sự quan ngại đến lời kêu gọi một “Thánh Chiến”

            do một người Hồi giáo đưa ra tại Roma

 Đức Ông Nguyễn Quang Sách

 Nhà chuyên môn Công giáo nói về Hồi giáo “Không có ǵ dính dáng với sự Tự do Tôn giáo”.

ROME (ZENIT.org-Fides).- Một nhà chuyên môn Công giáo nói về Hồi giáo rằng lời kêu gọi mới đây của một nhà lănh đạo Hồi giáo tại đền thờ Hồi Giáo lớn thành Roma đến “thánh chiến” là một “sự điên rồ”,

“Đó là một vấn đề thuộc trật tự công cộng mà chính phủ phải đương đầu,” Cha Justo Lacunza Balda đă nói như trên, Ngài là giám đốc Học viện Giáo Hoàng Nghiên cứu về Ả Rập và Hồi giáo. Ngài phản ứng với lời yêu cầu thánh chiến nêu lên vào ngày thứ Sáu 13/6.

Vị Linh Mục nhắc lại Giáo Trưởng Abdel-Samie Mahmoud Ibrahim Moussa khuyến khích những người có mặt phải “hủy diệt các kẻ thù Hồi giáo và bảo đảm khắp nơi trên thế giới vể chiến thắng của Quốc gia Hồi giáo”. Tờ báo Ư La Republica đă phổ biến bài giảng của Giáo Trưởng Moussa vào ngày hôm sau. Cha Lacunza Balda nói với Hăng Thông Tấn Fides “Không thể có chỗ cho người khuyến khích hận thù và xúi giục giết chóc. Đây là một sự điên rồ. Đó là một vấn đề thuộc trật tự công cộng mà chính phủ phải đương đầu. Xử dụng những thể chế, như các nhà thờ, các đền thờ Hồi Giáo hay các công trường để xúi người ta bạo loạn và chiến tranh là chuyện không thể chấp nhận trong một quốc gia dân sự và dân chủ.

Linh mục Balda là một nhà chuyên môn hàng đầu về Hồi giáo, đă b́nh luận về bài giảng của Imam Moussa và bày tỏ quan tâm của ḿnh về những hậu quả của nó.

“Điều này không có dính dáng ǵ tới quyền tự do tôn giáo. Phải tuyên bố rơ ràng rằng Hiến pháp Ư không cho phép sự xúi giục công khai bạo loạn và hận thù đối với những kẻ thù tưởng tượng mà nhân đây căn tính không được tiết lộ.”

Ngài nói thêm: “Không c̣n cách nào để coi việc xảy ra hôm thứ Sáu có thể được coi là một việc t́nh cờ. Đó là một sự kiện quan trọng, không thể chấp nhận trong một xă hội dân chủ. Sự này khơi lên vấn đề quan trọng của các tương quan giữa các nền văn hóa và tôn giáo tại Ư, một vấn đề ảnh hưởng sự sống chung dân sự trong xứ này. “Lời kêu gọi thánh chiến, jihad, là một mối de đoạ cho chính cộng đồng Hồi giáo tại chính nước Ư, bởi v́ nó nuôi dưỡng một nền văn hóa bất bao dung, khuyến khích sự nghi ngờ và sự loại trừ những người Hồi giáo. “

Cha Lacunza nói Ngài ngạc nhiên thấy có thay đổi đường hướng tại đền thờ Hồi Giáo ở Roma được khánh thành năm 1995. Người tiền nhiệm, Malmoud Hammad Sheweita, là một trong số ít những người Hồi giáo lên án những vụ tấn công ngày 11/9. Ông được tiếng có tính khoan dung và cởi mở, và thường tham dự trong những cuộc họp liên tôn giáo.

Cha Lacunza nêu lên vấn đề chỉ định những Giáo Trưởng tại trung tâm Văn hóa Hồi giáo Ư, gần đền thờ Hồi Giáo tại Roma. Việc chỉ định bao gồm tới Saudi Arabia, Morocco, và Đại học Al Azhar tại Cairo Ai Cập.

Linh mục hy vọng những lời nói và những thái độ bạo tàn này phải bị các tổ chức Hồi Giáo tại Ư lên án.

Ngài kết luận“Chúng tôi muốn và chúng tôi ủng hộ thuyết đa nguyên trọn vẹn, và sự tự do chính trị, tôn giáo và văn hóa. Nhưng chúng tôi không thể để cho bất cứ kẻ diễn thuyết nào khuấy động sự hận thù và xúi giục dân chúng chém giết.”

Về phần ḿnh, Abd al Wahid Pallavicini, chủ tịch Cộng đồng Tôn Giáo Hồi giáo Ư tại Milan, bày tỏ sự bất đồng với những lời nói của Imam Moussa, và nói những đe dọa đó không phải là thành phần của Hồi giáo sinh trưởng tại Ư.

Pallavicini là người đại diện chính thức của Hồi giáo tại cuộc họp liên tôn giáo tại Assisi. Ông cũng đại diện đền thờ Hồi Giáo Roma tại Hội đồng Giáo Hoàng Đối thoại Liên tôn giáo. Ông nói nhóm Hồi Giáo tại Milan chủ trương một Hồi giáo có “thiện cảm hoàn toàn với xă hội và với trật tự pháp lư Ư.

Hơn nữa, “nhóm đó xem ra ủng hộ ‘giao ước với Hồi giáo,’ được đề nghị do Bộ Trưởng Nội Vụ, giao ước đó loại trừ mọi h́nh thức độc nhất tín ngưỡng, quyền bá chủ ư thức hệ theo kiểu Hồi giáo, hay là sự khuất phục những xu hướng chính trị của các nước ngoại lai”.

 

ĐTC giải thích một lần nữa về những lời  

ngài đă nói liên quan tới Hồi Giáo

tại Đại Học Regensburg

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines

 

Trong buổi tiếp kiến sáng thứ Tư 20 tháng 9 năm 2006, ĐTC giải thích một lần nữa về những lời ngài đă nói liên quan tới Hồi Giáo tại Đại Học Regensburg.

Tin Vatican (Vat. 20/09/2006) - Ngỏ lời với hơn 20,000 tín hữu và khách hành hương trong buổi tiếp kiến chung tại quảng trường thánh Phêrô, vào lúc 10 giờ sáng thứ Tư 20 thàng 9 năm 2006, ĐTC Bênêđitô XVI đă nh́n lại những giai đoạn của chuyến viếng thăm 6 ngày,--- từ mùng 9 đến 14 tháng 9 năm 2006, --- tại quê hương miền nam Đức Quốc.

Đặc biệt, ĐTC đă nhắc đến vụ việc những lời ngài nói về Hồi Giáo đă bị hiểu lầm và khơi dậy những chống đối nơi các cộng đoàn Hồi Giáo tại một số quốc gia trên thế giới trong những ngày qua. Nhắc đến giai đoạn viếng thăm tại thành phố Regensburg, ĐTC đă nói như sau:

 

Một kinh nghiệm đặc biệt tốt đẹp là trong ngày hôm đó tôi đă được dịp đọc một tham luận, trước một cử toạ cao cấp các giáo sư và sinh viên, tại Đại Học Regensburg, nơi mà trong nhiều năm tôi đă giảng dạy như là giáo sư. Với niềm vui mừng, tôi đă có thể gặp lại một lần nữa môi trường đại học; trong thời gian dài của cuộc đời tôi, môi trường đại học này đă là quê hương tinh thần của tôi. Như là chủ đề cho bài tham luận, tôi đă chọn vấn đề nói về tương quan giữa đức tin và lư trí. Để đưa thính giả vào trong tính cách bi thảm và tính cách thời sự của vấn đề, tôi đă trích vài lời của cuộc đối thọai kitô giáo và hồi giáo vào thế kỷ thứ XIV; với những lời đó, người đối thoại từ phía kitô giáo, -- tức hoàng đế byzantin Manuele II Paleologo --- và trong cách thức "sổ sàng" thật là khó hiểu đối với chúng ta --- (người đối thoại từ phía kitô giáo) đă nêu lên cho người đối thọai phía bên hồi giáo, vấn đề về tương quan giữa tôn giáo và bạo lực. Buồn thay, việc trích dẫn trên đă bị hiểu lầm. Tuy nhiên, đối với ai chú ư đọc văn bản của tôi, th́ thấy rơ ràng là tôi đă không muốn, --- trong bất cứ h́nh thức nào, --- (tôi đă không muốn) lấy làm của ḿnh những lời tiêu cực của hoàng đế thời trung cổ trong cuộc đối thọai nói trên, và rơ ràng rằng nội dung có tính cách tranh căi của những lời đó, không nói lên xác tín của chính bản thân tôi. Ư định của tôi thật là khác: (đó là) khởi sự từ những ǵ mà tiếp đó hoàng Đế Manuele II nói lên một cách tích cực, bằng một lời thật hay, về tính cách hữu lư, là tính cách cần phải hướng dẫn trong việc thông truyền đức tin, tôi đă muốn giải thích rằng không phải tôn giáo và bạo lực, nhưng tôn giáo và lư trí, phải đi đôi với nhau. Chủ đề bài thuyết tŕnh của tôi - đáp ứng với sứ mạng của Đại Học - do đó đă là tương quan giữa đức tin và lư trí. Tôi đă muốn mời gọi đối thọai giữa đức tin và thế giới hiện đại, và mời gọi đối thọai giữa các nền văn hoá và các tôn giáo. Tôi hy vọng rằng trong nhiều dịp khác nhau của chuyến viếng thăm của tôi - chẳng hạn như khi, tại Monaco, tôi đă nhấn mạnh nhiều đến tầm quan trọng của việc tôn trọng điều kẻ khác tin là thiêng thánh, --- được thể hiện rơ ràng ḷng tôn trọng sâu xa của tôi đối với các tôn giáo lớn, và một cách đặc biệt, đối với những anh chị em hồi giáo, những người "tôn thờ Thiên Chúa duy nhất"; cùng với những anh chị em hồi giáo này, chúng ta dấn thân " cùng nhau bênh vực và cổ vơ, cho tất cả mọi người, sự công bằng xă hội, những giá trị luân lư, hoà b́nh và sự tự do" (Nostra Aetate, số 3). Do đó, tôi tin chắc rằng sau những phản ứng của giây phút ban đầu, những lời tôi nói tại Đại Học Regensburg, có thể là một sự thúc đẩy và một khuyến khích cho cuộc đối thọai tích cực, và cả đối thọai có tính cách tự kiểm điểm nữa, giữa các tôn giáo, cũng như giữa lư trí thời hiện đại và đức tin của những người kitô.

 

Quan Tâm của Đức Thánh Cha về vụ việc hiểu lầm bài "thuyết tŕnh của ngài tại Đại Học Regensburg được thể hiện một lần nữa trong các bài tóm ư bằng tiếng Pháp, Anh, Đức và Tây Ban Nha. Chúng ta hăy đọc lại hai bài tóm bằng tiếng Pháp và tiếng Anh, để có thể nh́n thắy được, đâu là trọng điểm của nội dung vấn đề.

Khi tóm bài huấn đức bằng tiếng Pháp, ĐTC đă nói như sau:

 

"Tại Regensburg, tôi đă gặp các giáo sư và sinh viên của Đại Học, để nói đến mối tương quan giữa đức tin và lư trí. Buồn thay, những lời trích lúc bắt đầu đă bị hiểu lầm, trong khi mà tôi th́ muốn giải thích rằng không phải tôn giáo và bạo lực đi đôi với nhau, nhưng là tôn giáo và lư trí (đi đôi với nhau). Nhắc lại ḷng tôn trọng sâu xa của tôi đối với các tôn giáo lớn trên thế giới - và ḷng tôn trọng của tôi đối với anh chị em hồi giáo, những kẻ "tôn thờ Thiên Chúa duy nhất" và là những anh chị em, mà cùng với họ chúng ta dấn thân "bảo vệ và cỗ cơ chung với nhau, cho tất cả mọi người, sự công bằng xă hội, những giá trị luân lư, hoà b́nh và sự tự do --- (nhắc lại ḷng tôn trọng này), tôi hy vọng rằng những lời tôi nói tại Regensburg, có thể khuyến khích cho một cuộc đối thọai tích cực giữa các tôn giáo, cũng như đối thọai giữa lư trí thời tân tiến và đức tin của người kitô."

 

Bằng tiếng Anh, ĐTC đă nói như sau:

 

Trở lại giải thích chủ đề của chuyến viếng thăm, tôi lưu ư tại Regensburg rằng Thiên Chúa Cha ao ước quy tụ toàn thể nhân lọai trong một gia đ́nh, là Giáo Hội. Ở điểm này, tại Đại Học, nơi tôi đă giảng dạy nhiều năm, tôi đă nói về mối tương quan giữa đức tin và lư trí. Tôi đưa vào một đoạn trích nói về tương quan giữa tôn giáo và bạo lực. Buồn thay, đoạn trích nầy đă trở thành đối tượng cho một sự hiểu lầm có thể. Tôi thật sự không có chút ư muốn nào lấy những lời của vị hoàng đế thời trung cổ, làm như là lập trường của tôi. Tôi đă muốn giải thích rằng không phải tôn giáo và bạo lực, nhưng tôn giáo và lư trí, đi đôi với nhau. Tôi hy vọng rằng người ta thấy rơ ḷng tôn trọng sâu xa của tôi đối với các tôn giáo trên thế giới và đối với anh chị em hồi giáo, những kẻ "tôn thờ một Thiên Chúa duy nhất" mà cùng với họ chúng ta cổ vơ cho hoà b́nh, tự do, công bằng xă hội và giá trị tinh thần, để làm lợi cho toàn thể nhân loại" (N. Aest. 3). Chúng ta hăy tiếp tục công cuộc đối thọai giữa các tôn giáo, cũng như đối thoại giữa lư trí thời hiện đại và đức tin kitô.

 

Đọc qua các lời giải thích của Đức Thánh Cha, chúng ta thấy được rơ ràng những ǵ Đức Thánh Cha muốn nói, và những ǵ người ta gán cho ngài, hay đúng hơn hiểu sai ư của ngài. Đức Tổng Giám Mục Tomasi, Đại diện Toà Thánh tại Văn Pḥng Liên Hiệp Quốc ở Geneva, vừa lên tiếng lưu ư rằng các nhà truyền thông, các phóng viên báo chí dường như cũng có phần trách nhiệm nào đó, trong việc tường thuật phiếm diện những lời của Đức Thánh Cha, làm bật nổ những phản ứng cực đọan, không đáng phải xảy ra.

 

                                                                                           (Đặng Thế Dũng)

 

 

T̉A THÁNH THANH MINH

VỀ DIỄN VĂN CỦA ĐỨC THÁNH CHA   
 


16/09/2006

Giáo hoàng Benedict XVI. Ảnh: AP.

VATICAN. ĐTC rất phật ḷng v́ diễn văn của ngài tại Đại học Regensburg có vẻ tấn kích đối với người Hồi giáo, nhưng diễn văn đó đă bị giải thích một cách hoàn toàn không đúng với chủ ư của ngài.

Trên đây là nội dung tuyên ngôn của ĐHY Tarcisio Bertone, tân Quốc vụ khanh Ṭa Thánh, công bố hôm 16-9-2006, đứng trước làn sóng phản đối của nhiều tổ chức Hồi giáo trên thế giới. ĐHY khẳng định rằng:
- Lập trường của ĐTC về Hồi giáo hoàn toàn là lập trường đă được tŕnh bày trong Văn kiện Nostra Aetare của Công đồng chung Vatican 2, khẳng định rằng: ”Giáo Hội nh́n người Hồi giáo với ḷng quí trọng, họ thờ lạy Thiên Chúa duy nhất, hằng sống và hiện hữu độc lập, là Đấng sáng tạo trời đấy, và đă nói với loài người. Người Hồi giáo cũng cố gắng phục tùng với trọn tâm hồn đối với những mệnh lệnh dấu ẩn của Thiên Chúa, như tổ phụ Abraham đă tùng phục, và niềm tin Hồi giáo sẵn sàng tham chiếu niềm tin của tổ phụ. Mặc dù họ không nh́n nhận Chúa Giêsu là Thiên Chúa, nhưng họ cũng tôn kính Ngài như ngôn sứ; tôn kính Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Người, và đôi khi cũng kêu cầu Mẹ với ḷng sùng mộ. Ngoài ra, họ cũng chờ đợi ngày phán xét khi Chúa thưởng mọi người sống lại. Cũng vậy, họ quí chuộng đời sống luân lư và thờ phượng Thiên Chúa qua việc cầu nguyện, làm phúc và ăn chay” (n.3).

Quyết định của ĐTC cổ vơ đối thoại liên tôn và liên văn hóa cũng là điều không thể hồi lại được. Trong cuộc gặp gỡ với các đại diện của một số cộng đoàn Hồi giáo ở Koeln ngày 20-8 năm 2005, ĐTC đă nói rằng cuộc đối thoại giữa các tín hữu Kitô và Hồi giáo ”không thể chỉ thu hẹp vào một sự chọn lựa nhất thời”, và ngài nói thêm: ”Những phải học quá khứ phải giúp tránh lập lại cùng những sai lầm. Chúng tôi muốn t́m kiếm những con đường ḥa giải và học cách sống mỗi người tôn trọng căn tính của người khác”.

ĐHY Bertone cũng khẳng định rằng: ”Về phán đoán của hoàng đế Manuele II nhà cổ học của Bizantine, mà ĐTC đă trích dẫn trong diễn văn ở đại học Regensburg, ĐTC không đă và đang tuyệt đối không có ư nhận phán đoán ấy làm của ḿnh, nhưng chỉ dùng phán đoán ấy như một cơ hội để đưa ra một số suy tư về đề tài quan hệ giữa tôn giáo và bạo lực nói chung, trong bối cảnh đại học và đi từ việc đọc kỹ lưỡng đầy đủ văn bản của ngài, và ngài đi đến một sự quyết liệt và minh bạch bác bỏ bạo lực dựa trên động lực tôn giáo, đến từ bất kỳ phía nào. Về vấn đề này, cũng nên nhắc lại điều mà chính Đức Giáo Hoàng Biển Đức 16 đă quả quyết mới đây trong sứ điệp kỷ niệm 20 năm cuộc gặp gỡ liên tôn cầu nguyện ḥa b́nh do Vị tiền nhiệm đáng kính mến của ngài là Đức Gioan Phaolô 2 đă triệu tập tại Assisi hồi tháng 10 năm 1986: ”... Những h́nh thức bạo lực không thể được gán cho tôn giáo đúng nghĩa, nhưng cho những giới hạn văn hóa mà tôn giáo đang chịu và phát triển trong thời gian.. Thực vậy, người ta ghi nhận những những chứng từ về liên hệ sâu xa hiện hữu giữa quan hệ với Thiên Chúa và luân lư t́nh thương trong tất cả các truyền thống tôn giáo lớn”.


ĐHY Bertone nhấn mạnh rằng v́ thế ĐTC rất phật ḷng v́ một vài đoạn trong diễn văn của ngài đă có thể vang âm như một điều tấn kích sự nhạy cảm của các tín hữu Hồi giáo và chúng đă bị giải thích một cách hoàn toàn không tương ứng với chủ ư của ngài. Đàng khác, đứng trước ḷng đạo đức nhiệt thành của các tín hữu Hồi giáo, chính ngài đă cảnh giác nền văn hóa tây phương tục hóa hăy tránh sự khinh rẻ Thiên Chúa và thái độ coi sự chế nhạo điều thánh thiêng như một quyền tự do.

Sau cùng, ĐTC tái khẳng định sự tôn trọng và quí mến của ngài đối với những người tuyên xưng Hồi giáo. Ngài cầu mong họ được giúp đỡ đểu hiểu đúng ư nghĩa lời ngài, để sau khi vượt qua giai đoạn không dễ dàng hiện nay, có sự củng cố chứng tá chung về Thiên CHúa duy nhất, hằng sống và hiện hữu độc lập, là Đấng sáng tạo trời đất, và đă nói với loài người”. và củng cố sự cổng tác để bảo vệ và cùng nhau thăng tiến công bằng xă hội, các giá trị luân lư, ḥa b́nh và tự do cho tất cả mọi người” (NA 3).

G. Trần Đức Anh OP

 

Nhà văn Hồi Giáo Úc Waleed Aly lên tiếng bênh vực Đức Thánh Cha

Đặng Tự Do

 (The Record 21/9/2006) Một nhà văn Hồi Giáo có thế giá tại Úc Châu, ông Waleed Aly, chủ tịch Hội Đồng Hồi Giáo Victoria vừa lên tiếng trên tờ The Age xuất bản tại Melbourne bênh vực cho quyền phát biểu những ư kiến thần học của Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI, và chỉ trích những người Hồi Giáo đă phản ứng bạo động trước diễn từ của Đức Thánh Cha tại Regensburg.

Theo ông Waleed Aly bài diễn từ của Đức Thánh Cha là một bài diễn thuyết “trong khuôn khổ đại học” và “không có liên quan ǵ đến việc xúc xiểm Hồi Giáo”. Ông nói tiếp: “Một số người Hồi Giáo rơ ràng diễn dịch việc Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI trích dẫn Manuel với việc đồng thuận ư kiến của Manuel, và cảm thấy bị sỉ nhục v́ người ta cho ḿnh là bạo động”.

“Đáp trả lại là đặt bom 5 nhà thờ tại Tây Ngạn và tấn công vào cửa nhà thờ tại Basra. Tại Ấn, những nhóm giận dữ đốt h́nh nộm Đức Giáo Hoàng. Trong khi tại Somalia, Sheikh Abu Bakr Hassan Malin thúc giục người Hồi Giáo ‘săn đuổi’ Đức Giáo Hoàng và giết ngài, trong khi một nhóm vơ trang tại Iraq thề sẽ thực hiện những cuộc tấn công vào Rôma và Vatican”.

Đó, đó là những lư do tại sao người ta gọi chúng ta là những kẻ bạo động”.

Ông Waleed Aly cũng tố cáo rằng nhiều phần tử trong thế giới Hồi Giáo quan sát chặt chẽ thế giới để t́m xem có ai xúc xiểm đến ḿnh không. “Ở mức độ nào đó, thế giới Hồi Giáo phải dành được sự tự chế. Hiện tại, những tiếng nói ồn ào nhất chỉ là một
phản ứng tàn hại, và dễ bị lèo lái”.

 

ĐTC sẽ tiếp kiến tất cả các vị đại sứ

của các quốc gia Hồi Giáo cạnh Toà Thánh

cùng với các vị lănh đạo Hồi Giáo

vào thứ Hai ngày 25 tháng 9 năm 2006

 

Prepared for Internet by Radio Veritas Asia, Philippines    

 

Đức Thánh Cha Bênêđitô XVI sẽ tiếp kiến tất cả các vị đại sứ của các quốc gia Hồi Giáo cạnh Toà Thánh, cùng với các vị lănh đạo Hồi Giáo tại Italia, vào thứ Hai ngày 25 tháng 9 năm 2006.

Tin Vatican (Vat. và Apic 22/09/2006) - Thứ Sáu ngày 22 tháng 9 năm 2006, Pḥng báo chí Toà Thánh thông báo Đức Thánh Cha Bênêđitô XVI sẽ tiếp kiến tất cả các vị Đại Sứ của các quốc gia Hồi giáo cạnh Toà Thánh, cùng với các vị lănh đạo Hồi giáo tại Italia, vào sáng thứ Hai 25 tháng 9 năm 2006, tại Castel Gandolfo. Đây là cuộc gặp gỡ đặc biệt, để đối thọai với các vị Đại Diện Hồi Giáo, tiếp sau những phản ứng dữ dằn chống lại bài diễn văn đă được Đức Thánh Cha đọc tại Đại Học Regensburg hôm thứ Ba ngày 12 tháng 9 năm 2006.

Đức Hồng Y Paul Poupard, chủ tịch Hội Đồng Toà Thánh về Đối Thoại Liên Tôn nhận định về cuộc gặp gỡ sắp đến, như là "dấu hiệu" rất có ư nghĩa, cho cuộc đối thoại với Hồi giáo, một cuộc đối thọai đă trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Theo Đức Hồng Y, cuộc gặp gỡ sắp đến có mục tiêu rơ ràng: đó là một đáp trả cho lời kêu gọi đối thọai chân thành và thẳng thắn giữa mọi người, nhằm phục vụ cho hoà b́nh.

Phủ Quốc Vụ Khanh Toà Thánh và Hội Đồng Toà Thánh đặc trách đối thoại liên tôn , đă cùng đứng ra tổ chức cuộc gặp gỡ này. Phủ Quốc Vụ Khanh đặc trách mời các vị đại sứ của các quốc gia hồi giáo cạnh Toà Thánh. Hội Đồng Toà Thánh về đối thoại liên tôn th́ mời những vị lănh đạo hồi giáo tại Italia, trong đó có Vị Quản Nhiệm Đền Thờ Hồi Giáo tại Roma, ngài Abdellah Radouani.

Hiện tại có 24 quốc gia có đa số dân theo hồi giáo, có liên lạc ngoại giao với Toà Thánh, trong số này ta có thể kể ra những quốc gia sau đây: Algeri, Bangladesh, Ai Cập, Erythrê, Indonesia, Iran, Iraq, Kenya, Kouwait. Lybia, Maroc, Nêpal, Nigeria, Pakistan, Qatar, Sênêgal, Syria, Somalia, Soudan, Tunisi, Thổ Nhỉ Kỳ và Yêmen.

Vị đại sứ của Iraq cạnh Toà Thánh , ngài Ismail Yelda, một tín hữu kitô giáo, cho rằng cuộc gặp gỡ sắp đến là dịp tốt để làm sáng tỏ bài thuyết tŕnh của Đức Bênêđitô XVI cho các quốc gia đă cảm thấy bị xúc phạm do bởi những lời ĐTC đă nói tại Đại Học Regensburg.

Về phần ḿnh, Toà Thánh Vatican đang cố gắng giải hoà những căng thẳng với thế giới hồi giáo. Các Sứ Thần Toà Thánh tại các quốc gia đa số hồi giáo, đă và đang giải thích bài diễn văn của ĐTC.

 

                                                                    (Đặng Thế Dũng)

 

ĐẠO hay ĐƯỜNG         

Cảm nhận về những cuộc biểu t́nh của thế giới Hồi Giáo

từ bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI

Trần Mỹ Duyệt

Tóm lược câu truyện:

Ngày 12 tháng 9 năm 2006, nhân chuyến hồi hương tông du Đức Quốc, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đă viếng thăm và nói truyện với các khoa học gia tại Đại Học Regensburg, nơi ngài đă từng làm giáo sư và phó viện trưởng từ năm 1969 đến năm 1971. Chủ đề của buổi nói truyện là sự quan hệ giữa lư trí và niềm tin.

Trong khi diễn giải những lư do dẫn đến ḥa hợp giữa niềm tin và lư trí, Đức Giáo Hoàng đă dẫn chứng bằng cách trích dẫn từ một cuốn sách của học giả Theodore Khoury (Muenster), trong đó tác giả kể lại một câu truyện xẩy ra vào khoảng năm 1391 trong những căn nhà mùa đông gần Ankara. Câu truyện đối thoại giữa Hoàng Đế Manuel II Paleologos của Đế Quốc Byzantine và một học giả người Ba Tư về chủ đề Kitô Giáo và Hồi Giáo, và sự thật cả hai. Trong trích dẫn của ngài có một câu mà người Hồi Giáo khắp nơi cho là phạm thượng, cố ư liên kết Hồi Giáo với bạo động. Đó là câu: “Hăy chỉ cho tôi những ǵ mà Mohammed đă đem lại là mới mẻ, và ở đó ông chỉ nh́n thấy những cái ác độc và phi nhân, chẳng hạn như ông ta ra lệnh hăy truyền bá đức tin mà ông đă giảng dậy bằng gươm giáo (Show me just what Mohammed brought that was new, and there you will find things only evil and inhuman, such as his command to spread by the sword the faith he preached.”  

Những cuồng nộ và bạo động:

Thế là từ thứ Sáu, ngày 15 tháng 9 năm 2006 đến nay, liên tiếp những nhóm Hồi Giáo cực đoan trên khắp thế giới đă biểu t́nh phản đối, bạo loạn, đốt phá thánh đường Công Giáo. Thật khó mà b́nh tĩnh và khách quan khi nh́n thấy những nhóm người này đă cố t́nh bẻ cong ư nghĩa xây dựng của Đức Giáo Hoàng để lợi dụng dẫn đến bạo động, chia rẽ và xung đột. 

Ai có thể đo lường được thái độ căm thù của họ như thế nào khi nh́n thấy trên màn truyền h́nh ngay cả những em nhỏ cũng cầm trong tay những khẩu súng (hy vọng là giả), mặt đằng đằng sát khí, miệng hô hoán những khẩu hiệu đả đảo Đức Giáo Hoàng. Các em c̣n quá nhỏ để bị lôi kéo vào những thù hằn và bạo động như vậy.

 Người ta cũng khó hiểu được thái độ phản đối ấy ngay cả trong giới phụ nữ khi nh́n những phụ nữ này mặt che kín, nhưng miệng vẫn mấp máy đả đảo Giáo Hoàng.

C̣n phía nam giới. Tay cầm súng. Tay cầm cờ. Tay châm lửa đốt h́nh nộm của Giáo Hoàng. Họ rất cuồng nộ, căm thù, và sát khí. Tất cả chỉ v́ một lời trích dẫn của Đức Giáo Hoàng trong một bài diễn văn dài mang ư nghĩa thật thâm thúy về mối tương quan giữa lư trí và niềm tin.

 Nếu để ư quan sát thật kỹ, th́ dường như những người đàn ông, đàn bà, và các em nhỏ kia chưa chắc đă có dịp đọc, hoặc nghe về câu trích dẫn vừa kể trên. Hoặc nếu đă đọc, và nghe th́ cũng chưa hẳn đă hiểu nó một cách khách quan và đứng đắn. Nhưng tất cả đă bị lôi cuốn vào sự thù nghịch và bạo động nhân danh niềm tin và nhân danh tôn giáo.

 Nhưng rồi càng nh́n thấy những nét mặt ấy, những hành động ấy, người ta mới khám phá ra đâu là chân lư, và đâu là sự thật. Cũng chính vị Đức Giáo Hoàng ấy, ngày 17 tháng 9 tại ban công biệt thự nghỉ mát của Giáo Hoàng ở Castel Gandolfo đă xin lỗi thế giới Hồi Giáo bằng những lời lẽ rất khiêm tốn như sau: “Tôi thành thật xin lỗi trước những phản ứng của một số quốc gia về một vài đoạn trong bài nói truyện của tôi tại Đại Học Regensburg, những đoạn văn được coi như xúc phạm đến sự tế nhị của Hồi Giáo” (I am deeply sorry for the reactions in some countries to a few passages of my address at the University of Regensburg, which were considered offensive to the sensibility of Muslims). 

 Ngài nói tiếp: “Những điều này thực ra chỉ là một trích dẫn từ một bản văn thuộc thời Trung Cổ, mà không hề diễn tả tư tưởng của riêng tôi” (These in fact were a quotation from a Medieval text, which do not in any way express my personal thought).

 Cử chỉ khiêm tốn ấy cùng với những lời giải thích ôn ḥa của bà Angela Merkel, thủ tướng Đức, của Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tarcisio Berton, của Hồng Y Murphy-O’Connor, Tổng Giám Mục Westminster tại Anh Quốc, của Tổng Giám Mục Charles Bo, Tổng Giám Mục tại Myannar, một quốc gia với 4% trong tổng số 47 triệu dân là người theo Hồi Giáo, và của linh mục Federico Lombardi, ḍng Tên là giám đốc văn pḥng báo chí Ṭa Thánh. Những vị này cũng lên tiếng, cũng nhận định về bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng, về những hiện tượng quá khích hiện nay đang xẩy ra tại thế giới Hồi Giáo, nhưng đây là những lên tiếng, những giải thích mang tính chất ôn ḥa, hiểu biết, và khách quan. Nhất là nó mang ư nghĩa của sự ḥa hợp nhằm đưa đến những cuộc đối thoại thân thiện và tôn trọng nhau hơn.

Tuy nhiên, những biến cố đang xẩy ra chỉ đem lại những yếu tố giúp những ai  đang muốn t́m gặp con đường – đạo – dẫn đến chân thiện mỹ một cách khách quan và hiểu biết hơn.

 Đạo thật – Đường thật:

 Người viết c̣n nhớ rất rơ cách đây gần 40 năm về một bài phân tích chân đạo trong một buổi họp. Hôm ấy, linh mục thuyết giảng đă đưa ra những nguyên tắc cụ thể để giúp nhận thức thế nào là đạo thật – đường thật. Những điều này bao gồm:

-          Mặc khải.

-          Tử đạo.

-          Thần học.

-          Bí tích.

-          Phụng vụ.

-          Kỷ luật.

1. Mặc khải: Đây là điều hết sức quan trọng để nh́n ra giá trị đích thực của một tôn giáo. Tôn giáo không phải là sáng kiến của con người, nên nó phải được hướng dẫn bởi trời cao bằng những chỉ dẫn mà ta gọi là mặc khải.

Con đường dẫn tới vĩnh hằng, đến siêu nhiên phải là con đường chân thật, rơ ràng, và dĩ nhiên phải được trời cao hướng dẫn. Bởi v́ con người không thể tri thức được đời đời, nên mặc khải là điều cần phải có để nhận ra đâu là sự thật, đâu là tôn giáo thật.

Đối với người Công Giáo, mặc khải đă được công nhận qua Thánh Kinh, một bộ sách được viết dưới sự soi dẫn của Thần Khí, một bộ sách gồm tóm tất cả những điều chân thật, kỷ luật, và thực hành cho những ai muốn được vào vĩnh hằng. Thánh Kinh đă trở thành phát ngôn viên nói thay cho Thượng Đế. Đồng thời, nó cũng tŕnh bày cho nhân loại về công tŕnh sáng tạo, ơn cứu độ, và nhất là t́nh thương của Thượng Đế dành cho con người. Phêrô đă có lần mạnh mẽ tuyên xưng: “Lậy Chúa. Bỏ ngài chúng con biết theo ai. Chúa có lời hằng sống” (Gioan 6:68).

Tính cách mặc khải của Thánh Kinh, do đó, là những lời ban sự sống, những lời đem con người đến gần và đến với sự sống. Và những lời này đă được linh ứng cho những tác giả chọn lọc để viết ra: “Phúc cho những ai đọc và nghe những lời tiên tri này, và tuân giữ những điều đă được ghi chép trong đó” (Khải Huyền 1:3). 

2. Tử đạo: Đạo là đường. Đạo thật là đường thật dẫn đến giải thoát. Chết cho niềm tin, và chết trong khi đi trên con đường này là tử đạo.  Những cái chết này đă chứng tỏ được đức tin của người đi trên con đường và giá trị thật của con đường.

Chết! Ai có can đảm chết cho niềm tin? Một người? Ngàn người? Triệu người? Đức tin Kitô Giáo đă được bảo chứng bằng trăm, ngàn, triệu cái chết như thế: “Ai yêu mạng sống ḿnh sẽ mất nó, nhưng ai mất mạng sống ḿnh v́ danh ta sẽ t́m được nó” (Matthew 16:25). Lịch sử hơn 2000 năm Kitô Giáo đă chứng minh được rơ ràng những ǵ mà Chúa Giêsu đă nói.

Ngay trong thời đại chúng ta đang sống, tại Trung Hoa, Việt Nam, và các nước ảnh hưởng bởi những tôn giáo cực đoan khác, đạo Chúa vẫn đang bị cấm cách, đàn áp dă man. Con đường dẫn tới vĩnh hằng tại những nơi này đang bị rào cản ngăn lối. Nhưng đó cũng lại là dấu chỉ của niềm tin, của đạo và đường thật. V́ đạo thật chính là đối tượng thù nghịch của Satan.

3. Thần học: Tin một tôn giáo nào, chúng ta không chỉ tin tưởng một cách vô ư thức, mù quáng. V́ tin tưởng như thế sẽ dẫn đến mê tín, dị đoan và cuồng tín.  Niềm tin và trí thức dẫn chứng và bổ túc cho nhau, như những ǵ mà Đức Thánh Cha đă dẫn giải trong buổi gặp gỡ “định mệnh” đă làm cho ngài trở thành kẻ thù của những phần tử Hồi Giáo cực đoan.

Thật ra tất cả những ǵ mà người Công Giáo tin nhận đều đă được kiểm chứng bằng phép lạ, bằng tử đạo, và bằng những đời sống đạo trưởng thành của triệu, triệu tín hữu giáo dân và mọi thành phần dân Chúa.

Kho tàng tư tưởng về thần học, tu đức học, và đạo đức học của Giáo Hội vẫn là những kho tàng vô giá. Những vị Giáo Hoàng, Hồng Y, Tổng Giám Mục, Giám Mục, linh mục, tu sĩ nam nữ, và giáo dân trí thức, trưởng thành đă và đang nỗ lực minh chứng đức tin không những qua những tư tưởng uyên thâm soi dọi và hướng dẫn cho những kẻ tin theo trên con đường chính lộ, mà c̣n bằng chính cuộc sống của họ. 

Thần học hay giáo lư của Giáo Hội Công Giáo tất cả đều qui tụ vào việc khai triển Lời Chúa. Đó là những nguồn mạch sự sống cho tất cả những ai tin theo.

4. Bí tích: Riêng đối với những người Công Giáo, đời sống tâm linh họ c̣n được nuôi dưỡng và săn sóc hết sức đặc biệt bằng các phương tiện được gọi là bí tích. Đây chính là những nguồn mạch sự sống thần linh để cho tâm hồn người Kitô hữu được mạnh khỏe, vững vàng, và phát triển. Chúng là những cánh cửa mở ra cho người Kitô hữu đi vào những nguồn sống ấy. Những bí tích cũng chính là những nguồn nước mát trong tưới gội vào mặt đất tâm hồn thường bị khô cháy và cằn cỗi v́ sức nóng thiêu đốt của vật chất, của thế giới bên ngoài, của đam mê và nhục dục.

Từ khi sinh ra cho đến khi nhắm mắt ĺa đời, người Kitô hữu luôn được chăm sóc rất kỹ càng bởi các bí tích mà chính Chúa Giêsu đă thiết lập:

-          Sinh ra, được giới thiệu vào đạo Chúa và được gột rửa khỏi mọi vết nhơ tội Tổ Tông qua bí tích Thánh Tẩy.

-          Để trưởng thành và lớn lên trong ân sủng và đời sống tâm linh sẵn sàng chiến đấu với thế gian, ma quỉ, và xác thịt, người Kitô hữu được mặc lấy sức mạnh, sự khôn ngoan, can đảm, ḷng nhiệt thành của Chúa Thánh Thần qua bí tích Thêm Sức.

-          Và hằng ngày được nuôi dưỡng bằng Ḿnh và Máu Chúa Giêsu qua bí tích Thánh Thể.

-          Khi lớn lên, bước vào đời sống tự lập và trưởng thành, mỗi người đều được kêu mời đi theo một ơn gọi riêng ḿnh qua bí tích Hôn Phối hay Truyền Chức.

-          Khi yếu đuối, sa phạm, người Kitô hữu gột rửa tâm hồn ḿnh qua bí tích Ḥa Giải.

-          Và sau cùng, trước khi nhắm mắt ĺa đời, người Kitô hữu c̣n được an ủi, khích lệ và tăng cường khả năng để đi nốt con đường trần thế mà vào vĩnh hằng bằng bí tích Xức Dầu.

5. Phụng vụ: H́nh ảnh đặc thù và rất rơ ràng của một tôn giáo là cách thức tôn giáo ấy dùng để tôn thờ Thượng Đế. Giáo Hội Công Giáo dùng phụng vụ như cách thức sống động và rơ ràng để đưa rước tâm hồn các tín hữu t́m gặp, tôn thờ, cảm tạ, và cầu xin với Thượng Đế. 

Hằng năm có những chu kỳ phụng vụ và được lặp lại bởi những giới hạn nhằm giới thiệu với cộng đồng dân Chúa những mốc điểm của ơn Cứu Độ như Mùa Vọng, Mùa Giáng Sinh, Mùa Chay, Mùa Phục Sinh, và Thường Niên.

Nhưng phụng vụ trọng đại và quan trọng nhất là việc cử hành Thánh Lễ. Ở đó, mọi tín hữu được cùng nhau ca tụng, tôn vinh, và thờ phượng Thiên Chúa trong niềm hiệp thông với các thánh trên trời, và mọi anh chị em trong Luyện H́nh và đang trên hành tŕnh dương thế. Những bản nhạc du dương, những lời kinh nguyện sốt sắng, và những giây phút kết hợp. Trong Phụng Vụ Thánh Thể, người Kitô hữu được nuôi dưỡng bằng 2 nguồn mạch sự sống căn bản là Lời Chúa và Thánh Thể.

6. Kỹ luật: Kỷ luật là những luật lệ cần thiết nhằm bảo vệ và hướng dẫn trên hành tŕnh về vĩnh cửu, trong việc thực hành đạo.

Trên con đường ấy có những bảng hiệu: Quẹo phải, rẽ trái, đi thẳng, đường quanh co, ổ gà. Đi qua thung lũng, vực sâu. Đường trơn trượt. Chỗ đông người và bộ hành qua lai... Bạn làm sao có thể đi đến một nơi xa lạ mà không cần đến những tấm bảng chỉ đường như vậy. Và bạn làm sao cảm thấy an toàn nếu như sống trong một căn nhà mà không có rào giậu và cửa. Kỷ luật là những rào cản, những cánh cửa và những dấu hiệu ấy.

Do đó, những luật lệ của Chúa và của Giáo Hội tất cả đều nhằm phục vụ sự an toàn, và bảo đảm cho người Kitô hữu trên đường về Thiên Quốc: “Cây roi và cái gậy của Ngài, đó là điều làm an ủi ḷng tôi” (Thánh vịnh 23:4). Tác giả Thánh Vịnh đă thốt lên như thế.

Lên đường hay xuống đường:

Đạo là đường. Dùng đường ấy để t́m gặp Thượng Đế là điều cần thiết và hữu ích cho mọi người và cho đời sống tâm linh. Bạn đi đường nào là tùy quyền lựa chọn và thích hợp với hoàn cảnh của riêng bạn. Nhưng dùng đường để xuống đường chửi bới, bạo động, và xúc phạm đến người khác tức là đă lạm dụng tôn giáo, lạm dụng ư nghĩa thánh thiêng của đạo – hay đường.

Người viết không dám trích dẫn ra ở đây những ngôn từ mà nhóm thủ lănh quá khích Hồi Giáo đă nhân danh đạo, nhân danh đường để xúc phạm, thóa mạ Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI. Sự xúc phạm do việc làm của ngài đâu chưa thấy, nhưng ngài th́ đă bị xúc phạm quá sức đến độ những người vô tư và khách quan mấy cũng thấy rằng đó là những lạm dụng tồi tệ nhân danh tôn giáo.

Ngoài những tiếng nói chính thức lên tiếng bênh vực Đức Giáo Hoàng của nữ thủ tướng Đức, Hồng Y Quốc Vụ Khanh, Hồng Y Tổng Giám Mục Westminster, Tổng Giám Mục Charles Bo, Linh mục Lombardi, giám đốc văn pḥng báo chí Vatican. Hội Đồng Âu Châu ngày 18 tháng 9 vừa qua cũng đă lên tiếng bênh vực cho Đức Giáo Hoàng như sau: “Tự do ngôn luận là một viên đá góc của những giá trị Âu Châu, như nó được tôn trọng đối với mọi tôn giáo. Kitô Giáo, Hồi Giáo, Do Thái Giáo, hoặc vô thần”. Phát ngôn viên của Hội Đồng Âu Châu Johannes Laitenberger đă nói như thế trong cuộc họp báo nhằm bênh vực cho Đức Giáo Hoàng. Theo ông Laitenberger th́ bài nói truyện của Đức Giáo Hoàng phải được hiểu một cách đầy đủ và trọn vẹn. Nó không thể bị cắt xén thành một trích đoạn nhỏ để nhằm dẫn chứng một cách thiếu trung thực và theo một chủ ư khác.